Diyette Arkadaş Etkisi
Artık kilo vermeye kesin kararlısınız. Diyetisyene gidip listenizi aldınız veya belki de öncede bildiğiniz ama bir türlü hazır hissedip de uygulayamadığınız bir listeye başlayacaksınız. Sonra belki daha ilk günlerde (henüz fazla yol kat edilmediğinden “nasolsa kaybedecek fazla birşey yok, nasolsa yeni başladım alt tarafı yine başlarım diye düşünebileceğiniz sıralarda), veya belki vermek istediğiniz kiloların bir kısmını vermişken (ve artık yediklerinizi sınırlamaktan bıkmış ve sıkılmışken) arkadaşlarınızla bir yemekte buluşuyorsunuz. Onlar içlerinden geldiği gibi yiyorlar, canı makarna isteyen makarna ısmarlıyor, yanında bir kadeh şarap, arkadan tatlı geliyor…siz de onların yanında belki de daha rahat hissederek bütün kararlılığınızı bir yana bırakıyorsunuz.
Tanıdık geldi mi?
Çok doğal çünkü bu çok genel bir eğilim. Gittikçe sosyal aktivitelerin yemek üzerine kurulduğu günümüzde arkadaşların ve çevrenin beslenme düzenimiz üzerinde etkisi oldukça fazla. Tıpkı sigarayı bırakmaya ya da azaltmaya çalışan kişilerin çok sigara içen arkadaşlarının yanında zorlanmaları ve belki de bu seferlik bir tane içeyim demeleri gibi.
Ama bu elbette ki yalancı bir dünya kurulması anlamına gelmiyor. Gerçek dünyada hamburgerler, pizzalar, tatlılar var. Eğer kişi bu gibi yerlere gitmekten tamamen kaçınırsa bu sefer de eninde sonunda gerçek dünyaya döndüğünde sorun yaşayabilir. Belki ilk başlarda (veya kişinin en çok zorlandığı zamanlar ne dönemde oluyorsa) arkadaşlarla yemek için buluşmaktansa kahve için buluşmak tercih edilebilir. Ancak bu bir alışkanlığa veya sosyal hayatı kötü şekilde etkileyen bir kaçınmaya dönüşmemeli. Önemli olan bu etkinin farkında olarak bilinçli kararlar vermek.
Yakın zamanda New England Tıp Dergisi’nde yayınlanan bir araştırma sonucu da arkadaş çevresinin kilo üzerine destekliyor. 32 yıl boyunca 12.067 kişi ile yapılan çalışma kilolu arkadaşların insanın kilosu üzerinde etkisi olduğunu gösterdi. Obez bir arkadaşa sahip olmak kişinin obez olma riskini %57 artırırken, karşılıklı en yakın arkadaş olunan durumlarda bu risk %171’e yükseldi. Arkadaşların obezite üzerine etkisi 2 ila 4 yıl gibi kısa sürelerde görülebiliyor. Bundan kesinlikle arkadaşların kilolarına göre seçilmesi gibi bir sonuç çıkarılmamalı. Daha önce de belirttiğim gibi farkındalık bazen yeterli bir çözüm olabilir. Belki de şimdiden sonra size göre daha kilolu veya belki de metabolizması hızlı olup daha çok yiyen ama kilo almayan bir arkadaşınızın yanında daha çok yediğinizi farkedebilir ve bu konuda birşeyler yapabilirsiniz. Elbette ki yapılacak şey onunla daha az görüşmek değil. Kim bilir belki de normalde kendinizi o kadar kontrol altında tutmaya çalışıyorsunuzdur ki böylesine rahat yiyen birinin yanında rahatça yemek size de cazip geliyordur. Bu araştırmanın sonuçları kilolu kişilerin çevresindekileri etkilediği şeklinde değil de insanların kilolu kişilerden etkilendiği şeklinde yorumlanabilir. Bu ikisi arasında fark yokmuş gibi gözükse de aslında oldukça farklı iki durum!